1. Căn cứ pháp lý
Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025;
Căn cứ Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035;
Căn cứ Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030;
Căn cứ các Công văn của UBND tỉnh Thái Nguyên: số 598/UBND-CNN&XD ngày 19/01/2026 về việc đề xuất các nội dung, chỉ tiêu, tiêu chí nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026-2030; số 6506/UBND-CNN&XD ngày 04/6/2026 về việc xây dựng Quyết định quy phạm pháp luật của UBND tỉnh;
Căn cứ Công văn số 7708/ UBND-CNN&XD ngày 25/6/2026 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng Quyết định quy phạm pháp luật của UBND tỉnh, trong đó: “1. Đồng ý chủ trương áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng Quyết định của UBND tỉnh quy định cụ thể việc áp dụng các nội dung tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại, Bộ tiêu chí thôn nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030 theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường; 2. Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tư pháp và các cơ quan, đơn vị có liên quan thống nhất, tham mưu xây dựng dự thảo Quyết định nêu trên của UBND tỉnh, bảo đảm tuân thủ trình tự, thủ tục theo đúng quy định pháp luật hiện hành và quy chế làm việc của UBND tỉnh”.
2. Cơ sở thực tiễn
Qua 15 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (giai đoạn: 2010 - 2015, 2016 - 2020, 2021 - 2025) cho thấy: Bộ tiêu chí nông thôn mới là công cụ quan trọng để cụ thể hóa các mục tiêu xây dựng nông thôn mới; làm căn cứ để thực hiện công tác lập kế hoạch và giám sát, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình, thẩm định, xét công nhận địa phương đạt chuẩn nông thôn mới; là cơ sở để xác định vai trò, nhiệm vụ thực hiện Chương trình của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể cấp tỉnh; giúp các địa phương xác định được các mục tiêu, giải pháp phấn đấu cụ thể, phù hợp với khả năng thực hiện và có sự quan tâm đầu tư hỗ trợ hài hòa trên các lĩnh vực phát triển nông thôn.
Sau khi tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp; quy mô các xã sau sắp xếp cũng như trình độ phát triển của các xã có nhiều thay đổi (xã khó khăn, xã đặc biệt khó khăn thuộc địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xã chủ yếu sản xuất nông nghiệp, ít chịu tác động của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa; xã ven đô, chịu tác động mạnh của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp, dịch vụ), các Bộ tiêu chí nông thôn mới cấp xã giai đoạn 2021-2025 không còn phù hợp.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (trên cơ sở tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thành 01 Chương trình mục tiêu quốc gia mới) cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia khác sẽ tiếp tục được triển khai trên phạm vi cả nước, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, do vậy, việc tích hợp các mục tiêu, nhiệm vụ có liên quan vào Bộ tiêu chí nông thôn mới giúp các sở, ngành, địa phương tăng cường được công tác theo dõi, đánh giá và tổ chức thực hiện, đặc biệt là trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nếp sống văn hoá, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh trật tự, phát triển bao trùm và bền vững…
Xây dựng nông thôn mới là quá trình lâu dài, là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc. Do vậy, để xác định được cụ thể định hướng, mục tiêu xây dựng nông thôn mới đến năm 2030 theo hướng “gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững”, theo đúng tinh thần nghị quyết của Đảng và Quốc hội, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm giai đoạn 2021-2030 của đất nước, phù hợp với thực tiễn triển khai, nhất là ở cơ sở; căn cứ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên cho thấy: Cần thiết phải xây dựng, hoàn thiện, trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định Quy định áp dụng các nội dung tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030; ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại, Bộ tiêu chí thôn nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.